اوراق سلف چه محدودیت‌هایی دارند؟


جزییات عرضه اولیه اوراق سلف در بورس کالا

مرحله اول عرضه اولیه اوراق سلف موازی استاندارد ورق نورد گرم هفته گذشته در بورس کالا در حالی انجام شد که در استقبال سرمایه گذاران بیش از ۱۹ میلیون و ۲۹۹ هزار اوراق به ارزشی حدود ۱۰ هزار میلیارد ریال مورد معامله قرار گرفت.

به همین بهانه، «کالاخبر» در این گزارش به مزایای این اوراق برای تامین مالی صنایع می‌پردازد.اوراق سلف موازی استاندارد ابزار تامین مالی است که بر مبنای قرارداد سلف منتشر می‌شود و براساس آن عرضه‌کننده مقدار معینی از دارایی پایه را مطابق مشخصات قرارداد سلف استاندارد در ازای بهای نقد به فروش می‌رساند تا در دوره تحویل به خریدار تسلیم کند.

دارنده اوراق می‌تواند معادل دارایی پایه خریداری شده را طی قرارداد سلف موازی استاندارد به فروش رساند، یا در سررسید با شرایط از پیش تعیین شده تسویه نقدی کند یا در دوره تحویل اقدام به دریافت فیزیکی دارایی کند.
از ویژگی‌های مهم این ابزار می‌توان به دوره عمر آن اشاره کرد؛ به‌طوری که دوره عمر اوراق به‌طور معمول بین یک تا ۲ سال است و طی دوره عمر اوراق، سود به دارندگان اوراق پرداخت نمی‌شود و اصل و سود اوراق در انتهای دوره به‌صورت یکجا بازپرداخت می‌شود. اوراق مذکور دارای حداقل سود تضمین شده هستند که این سود براساس رشد قیمت دارایی (کالا) پایه تا سقف مشخصی می‌تواند رشد کند.

قراردادهای سلف یکی از قراردادهای اصلی در بازارهای سنتی و مدرن بوده که مطابق با آن، کل ثمن خرید توسط خریدار در ابتدا پرداخت و کالا در سررسید معین از فروشنده تحویل می‌شود. به این ترتیب فروشنده قبل از اینکه محصول مورد انتظار خریدار را تولید کند، کل وجه آن را دریافت کرده و نه‌تنها از وجود خریدار برای محموله‌های تولیدی خود اطمینان می‌یابد، بلکه منابع مالی مورد نیاز نیز تامین می‌شود.

این روش تامین مالی به دلیل نداشتن محدودیت‌ها و شرایط دشوار تامین مالی از روش‌هایی مانند استقراض از بانک‌ها، انتشار اوراق دیگر و. همواره مورد نظر بسیاری از فعالان اقتصادی بوده است.در حقیقت سلف موازی استاندارد علاوه بر تامین مالی تولیدکننده، در اوراق بهادار مبتنی بر کالا نیز به‌عنوان نوعی سرمایه‌گذاری تلقی می‌شود. در سلف موازی به نسبت سایر روش‌ها، قدرت نقدشوندگی بالاتر رفته و تراکنش مالی بیشتری در آن صورت می‌پذیرد و از طرفی ریسک آن کمتر شده است.

قرارداد سلف موازی دارای مزایای متفاوتی است که از جمله آن می‌توان به امکان کشف قیمت به‌صورت لحظه‌ای و روزانه برای کالاها اشاره کرد، یعنی همواره قیمت کالاها براساس خرید و فروش اوراق مشخص هستند و در نتیجه قیمت‌ها شفاف‌تر هستند. ضمن اینکه قرارداد سلف موازی به‌خوبی ریسک را پوشش می‌دهد و در این زمینه بهتر از قرارداد سلف اوراق سلف چه محدودیت‌هایی دارند؟ عمل می‌کنند، زیرا اجازه تغییر وضعیت را به خریدار می‌دهد. به‌عنوان‌ مثال یک خریدار پس از مدتی و قبل از سررسید، دیگر نیازی به کالا ندارد و می‌تواند در بازار ثانویه قرارداد خود را با قیمتی مناسب به فروش رساند.

این موضوع علاوه بر اینکه از ریسک می‌کاهد، قدرت نقدشوندگی را نیز بالا می‌برد که از دیگر مزیت‌های قراردادهای سلف موازی است. همان‌طور که در این گزارش بیان شد سلف موازی همان قرارداد سلف است که محدودیت‌های معاملات سلف مرتفع شده اوراق سلف چه محدودیت‌هایی دارند؟ و در آن اجازه فروش قرارداد به شخص ثالث در بازار ثانویه داده شده است. همین یک نکته توانسته مزایای مختلفی را برای خرید آن حاصل کند و رغبت سرمایه‌گذاری در آن را بیشتر و بیشتر کند.

چه خودروهایی در بورس عرضه می‌شوند؟

معاون عملیات و نظارت بر بازار بورس کالای ایران گفت: وعده وزیر اقتصاد اوراق سلف چه محدودیت‌هایی دارند؟ مبنی بر حمایت از عرضه خودرو در بورس محقق شد و به زودی علاوه بر عرضه فیزیکی خودرو، عملیاتی می‌شود.

چه خودروهایی در بورس عرضه می‌شوند؟

سید جواد جهرمی” در خصوص آخرین جزییات تصویب طرح عرضه خودرو در بورس کالا که روز گذشته در شورای عالی بورس به تصویب رسید، اظهار کرد: بحث عرضه خودرو در بورس کالا که طی هفته‌های اخیر با چالش‌هایی روبرو شده بود.

در کمیسیون تخصصی شورای عالی بورس بررسی شد و درنهایت نیز در جلسه این شورا با حضور وزیر اقتصاد، وزیر صمت، ریاست سازمان بورس و سایر اعضا موردبررسی قرار گرفت و با اعلام نقطه نظراتی که وزارت صمت درباره عرضه خودرو در بورس کالا داشت، این طرح مورد تصویب اعضا قرار گرفت.

وی افزود: در همین راستا قطعاً هماهنگی‌هایی با وزارت صمت در خصوص عرضه خودرو در بورس کالا صورت خواهد گرفت.

جهرمی ادامه داد: بحثی که وجود دارد این است که با یک کلاس خودرویی فرآیند عرضه آغاز شود و همه خودروسازان که آن کلاس را تولید می‌کنند، اقدام به عرضه خودرو در بورس کالا خواهند کرد و کلیه تولیدات خودروسازان در آن کلاس در بورس عرضه می‌شود و در مقابل تقاضا قرار خواهد گرفت.

معاون بورس کالا خاطرنشان کرد: به صورت کلی وزارت صمت صلاحیت‌هایی در موردبحث عرضه و الزام به عرضه خودروسازان و همین‌طور محدودیت‌هایی که در سمت تقاضا اعمال خواهد شد، دارد. این محدودیت‌ها شامل گواهینامه یا پلاک فعال می‌باشد که این موارد در زمان ثبت سفارش موردبررسی قرار خواهد گرفت.

وی تصریح کرد: بحث ما درباره عرضه خودرو صرفاً عرضه فیزیکی نبوده، بلکه تامین مالی خودروسازان و اوراق گواهی سپرده و سلف موازی استاندارد از مواردی است که برای شرکت‌های خودروسازی در نظر گرفته‌شده که در هفته‌های آتی در این زمینه اطلاع‌رسانی خواهد شد.

جهرمی در خصوص میزان و نوع عرضه خودروها نیز توضیح داد: در اطلاعیه‌های بعدی که توسط شرکت بورس کالای ایران ارائه خواهد شد اطلاع‌رسانی کامل انجام می‌شود.

معاون بورس کالا گفت: از وزیر اقتصاد و رییس سازمان بورس و اوراق بهادار که برای حفظ منافع سهامداران موضوع عرضه خودرو در بورس کالا را با جدیت پیگیری کردند، تشکر و قدردانی می‌کنیم.

دبیر انجمن صنایع همگن نیرو محرکه و قطعه‌سازان خودروی کشور پیش‌بینی کرد: به‌زودی و با عرضه خودرو در بورس، قیمت‌های کاذب موجود در بازار تعدیل شده و همچنین قیمت کارخانه‌ای خودروها اصلاح شود.

زنگنه: طرح پیش فروش اوراق سلف نفتی قطعی نشده

وزیر نفت با اشاره به این که نگاه مجلس در طرح فروش اوراق سلف نفتی کمک به وزارت نفت می‌باشد و قرار است، مشکلات قانونی و اوراق سلف چه محدودیت‌هایی دارند؟ جزئیات این طرح طی این چند روز در جلسه مشترکی بررسی و حل شود، گفت: هنوز طرح پیش فروش قطعی نشده است.

زنگنه: طرح پیش فروش اوراق سلف نفتی قطعی نشده

خبرگزاری تسنیم: بیژن زنگنه در حاشیه نشست دیروز خود با کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس با حضور در جمع خبرنگاران و در پاسخ به سوالی مبنی براینکه چرا امروز اوراق سلف نفتی طبق اعلام قبلی در بازار بورس عرضه نشد، گفت: دولت براساس قانون مجوز فروش اوراق مالی اسلامی را دارد، اما در این میان یک خلط مبحثی میان طرح عرضه اوراق سلف نفتی در بازار بورس و پیشنهاد پیش فروش قطعی نفت با سررسید دو ساله انجام شده، البته هنوز طرح پیش فروش قطعی نشده اوراق سلف چه محدودیت‌هایی دارند؟ است. وزیر نفت تصریح کرد: مجلس و دیوان محاسبات اعلام کردند که موضوع فروش اوراق سلف نفتی در بازار بورس دارای ابهام است و ما هم قبول کردیم. زنگنه با بیان اینکه نگاه مجلس در طرح فروش اوراق سلف نفتی کمک به وزارت نفت است، تاکید کرد: قرار است، مشکلات قانونی و جزئیات این طرح طی این چند روز در جلسه مشترک دیوان محاسبات، وزارت نفت، سازمان بورس و اوراق بهادار و کمیسیون برنامه و بودجه بررسی و حل شود، زیرا کار خلاف قانونی قرار نیست، انجام شود.

اوراق خرید دین چیست؟

ابزاری است که به منظور مطالبات ریالی اشخاص حقوقی ناشی از عقود مبادله‌ای به استثنای مطالبات ناشی از عقد سلف می‌باشد.

شرایط متقاضی تامین مالی

  • بانی شخص حقوقی و در ایران به ثبت رسیده باشد.
  • اظهارنظر بازرس و حسابرس بانی در خصوص صورت‌های مالی دو سال مالی اخیر بانی مردود یا عدم اظهارنظر نباشد.
  • بانی دارای مطالبات ریالی مدت­دار ناشی از عقود مبادله‏ای از قبیل فروش اقساطی، اجاره به شرط تملیک و جعاله (به استثنای سلف) باشد.
  • بانی دارای حداقل دو سال سابقه فعالیت سودآور در موضوع فعالیت خود باشد.
  • صورت‌های مالی دو سال مالی اخیر بانی توسط حسابرس معتمد سازمان بورس حسابرسی شده باشد.

شرایط دارایی مبنای انتشار

  • از تاریخ ایجاد مطالبات، حداقل ۱۰ درصد مدت قرارداد سپری شده و اقساط سررسیدشده، وصول شده یا از سررسید آن بیش از ۲ ماه نگذشته باشد.
  • هیچگونه محدودیت یا منع قانونی، قراردادی یا قضایی برای انتقال مطالبات به نهاد واسط وجود نداشته باشد.
  • قراردادهای مبنای مطالبات در راستای موضوع فعالیت در اساسنامه شرکت باشد.
  • مطالبات مبنای انتشار اوراق حداکثر به میزان ۵۰ درصد خالص مطالبات شرکت بر اساس آخرین صورت‌های مالی حسابرسی شده باشد.
  • مطالبات مبنای انتشار اوراق، از سهامداران، شرکت‌های زیرمجموعه و همگروه نباشد.
  • اظهارنظر حسابرس به واسطه مطالبات موضوع انتشار اوراق، مشروط، مردود یا عدم اظهارنظر نباشد.
  • مطالبات مبنای انتشار، شامل مطالبات رهنی شرکت نباشد.

سوالات متداول

فرآیند انتشار این اوراق چقدر زمان می‌برد؟

مدت‌زمان فرآیند تأمین مالی از این روش ۳ الی ۴ ماه می‌باشد.

آیا تأمین مالی از طریق انتشار اوراق خرید دین محدودیت حجم انتشار دارد؟

محدودیتی از نظر حجم انتشار ندارد و به توان مالی شرکت و میزان مطالبات ریالی واجد شرایط بستگی دارد.

انتشار این اوراق چه هزینه‌هایی برای متقاضی تأمین مالی به همراه دارد؟

هزینه‌های تأمین مالی شامل سود اسمی اوراق می‌باشد که عمدتاً توسط نهادهای قانونی نظیر شورای پول و اعتبار تعیین و معمولاً به صورت سه‌ماه یک‌بار پرداخت می‌شود به انضمام کارمزد اوراق سلف چه محدودیت‌هایی دارند؟ اوراق سلف چه محدودیت‌هایی دارند؟ هزینه‌های ارکان (شامل متعهدپذیره‌نویس، بازارگردان و ضامن) که با توافق طرفین و شرایط بازار تعیین می‌گردد.

آیا وجود ضامن بانکی در انتشار اوراق خرید دین الزامی می‌باشد؟

در صورتیکه اوراق، دارای رتبه اعتباری مورد تأیید سازمان بورس باشد، وجود ضامن الزامی نخواهد بود.

در صورتیکه اوراق در بازار منتشر شود و با استقبال سرمایه‌گذاران مواجه نشود مبلغ مورد نیاز چگونه تأمین خواهد شد؟

رکن متعهد پذیره‌نویس اوراق یکی از ارکان الزامی انتشار اوراق است که متعهد می‌شود در صورت عدم خریداری اوراق توسط سرمایه‌گذاران تمامی اوراق خریداری نشده را خریداری نماید.

معمولاً این رکن توسط شرکت‌های تأمین سرمایه بر عهده گرفته می‌شود.

در طول عمر اوراق در صورتیکه سرمایه‌گذارانی که در دوره پذیره‌نویسی اوراق را خریداری نموده‌اند بخواهند قبل از سررسید اوراق خود را بفروشند آیا بانی موظف به خریداری اوراق می‌باشد؟

یکی دیگر از ارکان انتشار اوراق که در فرآیند انتشار اوراق الزامی است رکن بازارگردان اوراق است که نقدشوندگی اوراق را تا سررسید بر عهده می‌گیرد. این رکن معمولاً توسط شرکت‌های تأمین سرمایه بر عهده گرفته می‌شود.

نحوه ارائه درخواست متقاضی تأمین مالی برای انتشار اوراق خرید دین به چه صورت است؟

شرکت می‌تواند درخواست کتبی تأمین مالی خود را با مشخص نمودن مبلغ مورد نیاز و ارسال صورت‌های مالی خود از طریق لینک ذیل به تأمین سرمایه نوین ارائه نماید. شرکت تأمین سرمایه نوین با بررسی درخواست شرکت و احراز شرایط اولیه انتشار اوراق خرید دین و بعد از انعقاد قرارداد مشاوره عرضه از ابتدا تا انتهای انتشار اوراق در کنار شرکت بوده و به وی اوراق سلف چه محدودیت‌هایی دارند؟ خدمات مشاوره‌ای ارائه خواهد نمود. در ضمن تأمین سرمایه نوین در کنار انجام خدمات مشاوره‌ای برخی از ارکان انتشار این اوراق از قبیل تعهدپذیره‌نویسی، بازارگردانی و عامل فروش را نیز از طریق خود و شرکت‌های زیر‌مجموعه بر عهده خواهد گرفت.

تصویب معاملات اوراق سلف خرید خودرو

دبیر کمیته فقهی سازمان بورس از تصویب معاملات اوراق سلف خرید خودرو در شورای فقهی خبر داد و گفت: متقاضی می‌تواند تعداد مشخصی از خودرو در یک سبد است و تبدیل به اوراق می‌شود را به اندازه قیمت خودرو خریداری کند .

سید عباس موسویان دبیر کمیته فقهی سازمان بورس در گفت‌وگو با خبرنگار بورس خبرگزاری فارس؛ با اشاره به بررسی امکان معاملات اوراق اختیار فروش قبل از خرید سهام در بورس (short selling) در چندین مرحله، عنوان کرد: به دلیل اشکال فقهی مدل های رایج این ابزار در بازارهای مالی دنیا ، امکان عملیاتی شدن آن در بازار سرمایه ایران وجود ندارد، اما مدل های جایگزین آن حدود سه سال پیش در حالی ارایه شد که در اجرا برای بازار سهام مشکل ایجاد می کرد. در نهایت طی سال گذشته مدل ساده تر و عملیاتی‌تر تحت عنوان ابزار اختیارفروش سهام همراه با آپشن بازخرید معرفی شد که این روش را متولیان بورس معتقدند کاملاً قابل اجرا است .

حجت‌الاسلام و المسلمین موسویان، درپاسخ به این پرسش که چرا ابزار اختیار فروش برای سبدگردان‌های بازار سهام هنوز عملیاتی نیست؛ گفت: هنوز بازار ثانویه بورس ایران به مرحله بلوغ نرسیده که احساس نیاز جدی به این ابزار شود، چرا که عمق بازار سهام ایران هنوز پایین بوده و از طرفی دستور‌العمل مقرراتی آن هنوز در حال بازنویسی و تدوین است .

وی از تصویب نهایی معاملات اوراق سلف خرید خودرو در شورای فقهی بورس خبر داد و گفت: پیش از این خودروساز می‌توانست خودروی خود را پیش فروش کند و در ازای دریافت بخشی از وجه خودرو در مدت زمان مشخص آن‌ را تحویل مشتری می‌داد که به دلیل وجود برخی محدودیت‌ها همه نیازهای کارخانجات خودروسازی و مشتریان را هم گاهی اوقات برآورده نمی‌کرد .

موسویان با بیان اینکه روش تامین مالی در روش پیش فروش خودرو همواره با محدودیت‌هایی مواجه بود‌، افزود: در این روش مشتری برای پیش خرید می‌بایست، به طو یکجا مبلغی را پرداخت می‌کرد، در نتیجه این موضوع تنها به خریداران واقعی خودرو منحصر می شد و کسانی که به این ابزار با دید سرمایه گذاری نگاه می کردند، نیز قادر به تحرک پویایی نبودند .

دبیر کمیته فقهی سازمان بورس با اشاره به ساز و کار اوراق سلف خرید خودرو گفت: متقاضی می‌تواند تعداد مشخصی از نوع مشخصی از خودرو که در یک سبد سرمایه‌گذاری قرار داده شده و تبدیل به اوراق بهادار می شود را خریداری کند. بطوریکه اشخاص می اوراق سلف چه محدودیت‌هایی دارند؟ توانند مثلاً با پرداخت یک میلیون تومان در این بازار سرمایه‌گذاری کنند و به اندازه یک سی‌ام قیمت خودرو را خریداری و سپس در سررسید، این اوراق در بازار ثانویه بفروش رساند و سود ببرد و یا با نگهداری و جمع آوری تعداد مشخصی از اوراق‌، متقاضی دریافت تحویل خودرو باشد و یا اینکه اوراق خود را به خودرو ساز در سررسید واگذار کند .

وی ادامه داد: آپشن‌هایی با حق اختیار فروش کف و حق خرید خرید سقف برای خودرو ساز دیده شده که ریسک سرمایه‌گذاری را کاهش داده تا چندان نوسان نداشته باشد و در عین حال بتواند برای سرمایه‌گذار قابل اطمینان باشد. بنابراین هر سرمایه‌گذاری می‌تواند با با یک سی‌ام قیمت خودرو یعنی حتی با یک میلیون تومان این اوراق را سرمایه‌گذاری کند .

موسویان درباره راه اندازی بازار آتی ارز نیز سخن گفت و افزود: کمیته فقهی پیش از این برای بازار ارز چند نوع معامله تصویب کرده بود ولی پس از آنکه راه اندازی بازار ارز عملیاتی نشد رویه بررسی‌های خود را کند کرد. در حال حاضر اما با طرح مجدد راه اندازی بازار آتی ارز در شورای عالی بورس؛ ضوابط شرعی راه اندازی بازار آتی ارز در کمیته فقهی اخذ شده و حتی آپشن (حق اختیار فروش) ارز نیزتصویب و تایید شده است .

عضو شورای فقهی بانک مرکزی گفت: بر روی معاملات سوآپ ارزی نیز در کمیته فقهی بحث شده اما به دلایلی فعلا متوقف شده تا پس از راه اندازی بازار اتی ارز دوباره مورد بررسی قرار گیرد. در عین اوراق سلف چه محدودیت‌هایی دارند؟ حال خرید و فروش و نسیه ارز ،سلف ارز و موارد دیگری نیز دیده شده که می تواند به عنوان مقدمات راه اندازی بازار آتی ارز قرار گیرد. در حال حاضر معاملات اوراق آتی ارز از مجوز کمیته فقهی برخوردار است و برای رشد و تکامل آن از بازار‌های دیگر هم می‌توان استفاده کرد .

موسویان درباره امکان راه اندازی اوراق قرض‌الحسنه و یا کارآفرینی در بورس عنوان کرد: یکی از بحث های جدی در بازارهای مالی امروز تبدیل دارایی‌ها به انواع اوراق بهادار است. در رابطه با اوراق قرض الحسنه نیز در کمیته فقهی بورس بحث های فقهی و آیین‌نامه و مقررات آن در حالی مطرح و تصویب شده که در نوع بخش پولی کشور چندان آشنایی با بحث بازارهای مالی مدرن وجود ندارد و مباحث تبدیل دارایی‌ها به اوراق بهادار و انواع خدماتی که می‌تواند اوراق سلف چه محدودیت‌هایی دارند؟ به صنعت بانکداری کمک کند از جمله اینکه منابع اعطایی به سرعت باز گردد و دوباره بانک‌ها بتوانند با همان نرخ ها در بخش انتفاعی و یا قرض‌الحسنه به کار ببرند؛ متاسفانه چندان شناخته شده نیست و اطلاعات کمی در این بخش وجود دارد .

وی افزود: باید ابزارهای جدید مالی به بانکداران کشور معرفی شوند منتهی تا اینکه ابزاری شناخته شود و تبدیل به آیین‌نامه و مقررات و عملیاتی شود مدیر بانک از مسئولیت خود خداحافظی کرده است. موضوع راه‌ اندازی کارت اعتباری مرابحه از زمانی که مطرح شد تا به امروز که عملیاتی شده بیش از یک دهه از آن می‌گذرد، یعنی از آن روزی که کارت اعتباری به شکل یک مقاله در بانک مرکزی ارایه و مورد تایید قرار گرفت تا به امروز که تعدادی از بانک‌ها آن را شروع و جواب گرفته‌اند. البته برخی دیگر به دلیل ضعف بخش الکترونیکی خود هنوز قادر به عملیاتی کردن آن نیستند، بنابراین برای عملیاتی شدن ابزارهای مالی باید از هدر رفتن زمان جلوگیری کرد .



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.